Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, yumurtalık kanserinde sıcak kemoterapinin rutin bir yöntem olmadığını, özellikle ameliyat öncesi kemoterapi alan evre III hastalarda cerrahiyi tamamlayıcı rol oynadığını açıkladı.
Karın zarına ve çevre organ yüzeylerine yayılım gösterebilen yumurtalık kanserinde cerrahi müdahale geniş bir alanı kapsarken, sıcak kemoterapi uygulaması her hastaya rutin olarak değil, yalnızca uygun kriterleri taşıyan kişilerde cerrahi tedaviyi tamamlayıcı bir seçenek olarak değerlendiriliyor.
Tıbbi adıyla over kanseri olarak bilinen hastalıkta cerrahi sınırların yalnızca yumurtalıklarla kalmayabildiğini aktaran Jinekolojik Onkoloji Uzmanı Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, tedavi yaklaşımında hastanın genel sağlığı, tümörün yapısı ve yaygınlığının bir arada incelendiğini bildiriyor. Hipertermik intraperitoneal kemoterapi yani HIPEC, ısıtılan kemoterapi sıvısının cerrahi esnasında özel bir mekanizma vasıtasıyla karın boşluğunda belirli bir süre dolaştırılması prensibiyle yapılıyor. Karındaki tümörlerin cerrahi operasyonla temizlenmesinin hemen ardından tatbik edilen bu işlem, geride kalması muhtemel gözle seçilemeyen mikroskobik kanser hücrelerini yok etmeyi amaçlıyor. Verilecek ilacın niteliği, sıvının sıcaklığı ve tatbik süresi ise belirlenen protokole göre şekilleniyor.
Sıcak kemoterapinin cerrahi başarının yerine geçemeyeceğini vurgulayan Prof. Dr. İlker Kahramanoğlu, konu hakkındaki önemli ayrıntıyı şu sözlerle ifade ediyor: “Sıcak kemoterapi, ameliyatta çıkarılması gereken tümörlerin yerine geçen bir yöntem değildir. Cerrahiyi tamamlayabilir, ancak yetersiz tümör temizliğini telafi edeceği düşünülmemelidir. Ameliyat sonrasında gerekli olan diğer kemoterapi tedavilerinin de yerini tutmaz.”
Yumurtalık kanseri ameliyatlarında asıl amacın hastanın can güvenliği korunarak görülebilen tüm kanser odaklarının bütünüyle temizlenmesi olduğuna işaret eden Prof. Dr. Kahramanoğlu, cerrahi süreci şöyle aktarıyor: “Amacımız, güvenli biçimde gözle görülür tümör bırakmamaktır. Bunun için karın içindeki hastalığı bir bütün olarak değerlendirmek gerekir. Bazı hastalarda bağırsak, diyafram yüzeyi veya diğer bölgelerdeki tümör odaklarının da çıkarılması gerekebilir. Her aşamada tümörün temizlenmesi kadar hastanın güvenliğini ve ameliyat sonrası iyileşmesini de gözetiyoruz.”
Yöntemin klinik yararına ilişkin en somut bilimsel kanıtlar, ameliyattan evvel kemoterapi görmüş ve sonrasında ameliyat edilmiş seçilmiş evre III epitelyal yumurtalık kanseri vakalarından elde ediliyor. Söz konusu grupta yürütülen OVHIPEC-1 isimli çalışmanın uzun dönemli sonuçları, operasyona sıcak kemoterapinin dahil edilmesinin hastalığın nüksetmesini geciktirdiğini ve hastaların yaşam süresini uzattığını gösteriyor. Bunun yanı sıra, hastalığın ilk defa tekrarladığı, platin bazlı kemoterapiye olumlu yanıt veren ve gözle görülen tümör odaklarının tamamen temizlenebildiği özel hasta gruplarında da yaşam süresi avantajı bildiren araştırmalar mevcut. Fakat bu hasta grubunda ciddi yan etki sıklığında artış görüldüğü için muhtemel riskler ile sağlanacak faydanın birlikte tartılması gerekiyor.
Elde edilen klinik sonuçların her evreye ve tümör yapısına uyarlanamayacağını belirten Kahramanoğlu, hastanın böbrek fonksiyonlarının, genel sağlık durumunun, kemoterapiye verdiği yanıtın ve tasarlanan cerrahi operasyonun genişliğinin kararı şekillendirdiğini aktarıyor. Güncel ASCO kılavuzu da operasyon öncesi kemoterapi sürecini tamamlamış, böbrek değerleri ve vücut direnci elverişli evre III hastalarda bu tekniğin cerrahi sırasında tercih edilebileceğini belirtiyor. Değerlendirme basamaklarını aktaran Prof. Dr. Kahramanoğlu, “Bir tedavinin uygulanabiliyor olması, o hasta için mutlaka gerekli olduğu anlamına gelmez. Önce bu uygulamadan beklediğimiz yararı belirliyoruz. Sonra olası yan etkileri ve hastanın sağlık durumunu birlikte ele alıyoruz. Kararı, hastamıza seçenekleri açıkça anlatarak veriyoruz” diyor.
İlerlemiş yumurtalık kanserinde kimi hastalarda tedaviye cerrahi operasyonla adım atılırken, kimi durumlarda ise ilk olarak kemoterapi tatbik edilmesi daha uygun bir seçenek oluşturabiliyor. Bu yol haritasının jinekolojik onkoloji alanınca çizilmesi gerekirken, geniş kapsamlı operasyonlar cerrahi tecrübenin yanı sıra medikal onkoloji, yoğun bakım, anestezi ve postoperatif bakım ekiplerinin eksiksiz iş birliğine ihtiyaç duyuyor. Tedavideki bu kapsamlı koordinasyona dikkat çeken Prof. Dr. Kahramanoğlu, “Hedefimiz yalnızca ameliyatı tamamlamak değil, hastanın bütün tedavi sürecini en doğru biçimde planlamaktır. Hhangi hastaya, hangi zamanda, ne kapsamda cerrahi yapılacağı en az ameliyatın tekniği kadar önemlidir. Sıcak kemoterapi de bu planın, bilimsel verilerle desteklenen uygun bir parçası olduğunda değer taşır” açıklamasında bulunuyor.
