4,57 trilyon liralık e-ticaret pazarı için yapay zeka üzerinden alışveriş dönemi

Ticaret Bakanlığı verilerine göre 2025 yılında yüzde 52,2 büyüme kaydederek yaklaşık 4,57 trilyon liraya ve dolar bazında yüzde 29 artışla 115 milyar doların üzerine çıkan Türkiye e-ticaret pazarı için yeni bir yapay zeka alışveriş entegrasyonu sunuldu.

Fiberport, internet alışverişinde ürünün tam teknik terimini ya da stok kodunu bilmeyen müşterilerin kendi ifadeleriyle arama yapabilmesi için geliştirdiği yapay zeka çözümünü tanıttı. Sistem, kullanıcının tarifini mağaza kataloğundaki doğrulanmış ürün verileriyle eşleştiriyor. Bilgi eksik kaldığında yapay zeka asistanı tahmin yürütmek yerine ölçü, model veya kullanım amacını sorarak netleştiriyor. Fiyat, stok ve indirim bilgileri sohbet geçmişi yerine mağazanın güncel veritabanından alınıyor.

Türkiye’de yapay zeka üzerinden alışveriş deneyimini başlatan ilk yazılım şirketi olduğunu açıklayan marka, bu çalışmayı basit bir sohbet robotu olarak değil doğrudan mağaza verileriyle çalışan bir köprü olarak konumluyor. Şirketin sunduğu ChatGPT e-ticaret entegrasyonu çözümü, işletmelerin mevcut satış altyapılarını yapay zeka platformlarıyla buluşturmayı hedefliyor.

Küresel protokoller ve entegrasyonun teknik çerçevesi

Yapay zeka destekli ticarette öne çıkan üç temel protokol farklı amaçlara hizmet ediyor ve duruma göre tercih ediliyor:

Protokol · Geliştiren · Görevi

MCP (Model Context Protocol) · Anthropic · Uygun bir yapay zeka istemcisinin ürün sorgulama ya da sepet hazırlama gibi belirli araçları çağırabilmesini sağlayan bağlantı katmanı

ACP (Agentic Commerce Protocol) · OpenAI ve Stripe · ChatGPT ticaret entegrasyonlarında katalog ve satın alma sözleşmelerini tanımlayan açık standart

UCP (Universal Commerce Protocol) · Google, Shopify ile birlikte · Sepet, kimlik bağlama ve ödeme gibi ticaret yeteneklerini ortak bir yapıda sunmaya yönelik açık standart

Sistem güvenliğinde ürün sorgulama ile ödeme veya iade süreçlerinin yetki alanları birbirinden tamamen ayrılıyor. OAuth altyapısı, hız limitleri, oturum izolasyonu ve denetim kayıtları uygulanırken API anahtarları istemci tarafına iletilmiyor. Çift sipariş oluşmasını engellemek amacıyla idempotency anahtarları ve webhook imza denetimleri kullanılıyor.

Altyapı tarafında Shopify, WooCommerce, ikas, Ticimax, T-Soft veya özel yazılımların değiştirilmesi zorunlu tutulmuyor. Öncelikle mevcut sistemlerin API sınırları ve sepet yetenekleri değerlendiriliyor. Ürün, stok ve siparişlerin ayrı yerlerde tutulduğu yapılarda öncelikle hangi kaynağın esas alınacağı tespit ediliyor; ERP, muhasebe ve depo verileri tek bir yapıda ele alınıyor.

Sepet hazırlığı yapay zekada, ödeme güvenlik ekranında

Uluslararası alanda OpenAI, Mart 2026’da ChatGPT Instant Checkout sisteminin esneklik eksikliği nedeniyle satıcıların kendi ödeme ekranlarına izin vermiş ve ürün keşfini öne çıkarmıştı. Google ise Ocak 2026’da Shopify ortaklığıyla Universal Commerce Protocol’ü duyurarak Gemini ve AI Mode üzerinden ödemeyi ABD’de başlatmıştı. Bu küresel yönelim doğrultusunda Fiberport, işletmelere ürün seçimi ve sepet hazırlığını yapay zekada gerçekleştiren, ödemeyi ise mevcut mağaza kasasında tamamlayan modeli öneriyor.

"Ürünü beraber seçelim, kasada bildiğiniz güvenli ödeme ekranına geçelim" anlayışıyla kurgulanan sistemde sanal POS, kargo ve fatura süreçleri işletmenin mevcut düzeninde kalıyor. Koşullar uygun olduğunda sohbet içi ödeme ikinci alternatif olarak sunulabiliyor ancak bunun kapsamlı testler gerektirdiği ifade ediliyor. ChatGPT, Google Gemini, Claude, Microsoft Copilot ve Perplexity gibi platformlar farklı bağlantı imkanları sunduğundan entegrasyon kapsamı her projeye özel olarak planlanıyor.

Entegrasyon şu dört temel işlem grubunu kapsıyor:

• Ürün arama ve karşılaştırma. Ürün adı, kategori, marka, teknik özellik ya da kullanım amacına göre arama yapılıyor. Karşılaştırmalar yalnızca katalogda gerçekten bulunan bilgilerle hazırlanıyor, eksik veri gizlenmiyor.
• Güncel fiyat, stok ve müşteriye özel koşullar. Fiyat, para birimi, kampanya ve stok için mağaza sistemi esas alınıyor. Bayiye özel iskonto, asgari sipariş ve farklı fiyat listeleri müşterinin kimliği ve yetkisi doğrulandıktan sonra uygulanıyor.
• Sepet hazırlama. Desteklenen bağlantılarda seçilen ürün ve adetlerle sepet oluşturuluyor. "Şundan iki tane daha ekle" gibi devam istekleri aynı alışveriş bağlamında karşılanıyor.
• Sipariş, kargo ve iade talepleri. Müşteri doğrulaması ve izinler uygunsa sipariş durumu ve kargo takibi ilgili sistemin kaydıyla yanıtlanıyor. İade talebini kaydetmek ile para iadesini gerçekleştirmek ayrı yetkiler olarak tutuluyor.

iyzico, PayTR ve banka sanal POS’larının kullanıldığı yerel pazarda Türk lirası, KDV, taksit ve havale indirimleri mağazanın kendi kurallarıyla işliyor. Kart bilgileri sohbet penceresine yazdırılmıyor ve sipariş teyidi yalnızca ödeme kuruluşunun sunucu bildirimiyle geçerlilik kazanıyor.

Hizmetin hedef kitlesi ve aşamalı pilot uygulaması

Çözüm özellikle belirli sektörler ve iş modelleri için öne çıkıyor:

• Yedek parça ve teknik ürün satıcıları. "Bende şu model var, hangi parça uyar?" sorusunu ürün kimliği ve doğrulanmış uyumluluk kayıtlarıyla yanıtlamak isteyen işletmeler.
• Bayiye ve toptan satış yapan işletmeler. Müşteriye özel fiyat listeleri, asgari adet ve teklif süreçlerini yetkiyle yönetmek isteyenler. Bu senaryoda her konuşmanın kartla ödemeyle bitmesi gerekmiyor, doğrulanmış bir teklif talebi de geçerli sonuç sayılıyor.
• Geniş ürün kataloğu olan mağazalar. Müşterinin filtrelerde kaybolmadan ölçü, özellik ve kullanım amacıyla ürün bulmasını isteyenler.
• Yoğun satış sonrası soru alan işletmeler. Sipariş ve kargo sorularını doğrulanmış kayıtlarla yanıtlamak, gerektiğinde konuşmayı insan ekibe aktarmak isteyenler.

Katalog düzenleme aşamasında referans olarak sunulan MakineUstası projesinde 2019’dan bu yana hırdavat ürünleri ve model uyumlulukları yönetiliyor. Sistemin kurulum süreci şu aşamalarla yürütülüyor:

• Mevcut mağazanın altyapısı, kataloğu, stok kaynağı, ödeme kuruluşu, hedef ülkesi ve kullanıcı senaryosu inceleniyor.
• Eksik özellikler, varyantlar, eski fiyatlar ve ürün kimliği sorunları belirleniyor.
• Sınırlı bir ürün grubunda gerçek müşteri sorularıyla arama ve öneri doğruluğu test ediliyor.
• Sepet ve ödeme bağlantısı test ödeme ortamında doğrulanıyor, gerçek satışa geçiş ayrıca onaylanıyor.
• Yayına alınan sistem için hata izleme, katalog güncellemeleri, maliyet sınırları ve platform sürüm değişikliklerini kapsayan bakım düzeni kuruluyor.

Başarı metriği sohbet hacmi yerine tamamlanan sipariş akışıyla değerlendiriliyor. Starline Yapay Zeka Yazılım ve Uzay Teknolojileri A.Ş. bünyesinde 26 yıllık sektör deneyimiyle çalışan marka, ayrıntılı bilgilere fiberportglobal.com web sitesi üzerinden ulaşılabileceğini aktarıyor.