Doğru ölçü, rafın kendisinden değil rafa dizilecek ürün grubundan çıkar. Kuru gıda, temizlik, içecek ve blister ambalajlı hırdavat aynı kurguyu paylaşmaz. Her grubun ambalaj yüksekliği, koli ölçüsü ve ağırlığı önce kayıt altına alınır. Bu üç veri elde edildiğinde raf tablası aralığı, ünite derinliği ve konsol takımı tercihi kendiliğinden netleşir. Ölçü seçimi yalnızca genişlik ve derinlik…
Doğru ölçü, rafın kendisinden değil rafa dizilecek ürün grubundan çıkar. Kuru gıda, temizlik, içecek ve blister ambalajlı hırdavat aynı kurguyu paylaşmaz. Her grubun ambalaj yüksekliği, koli ölçüsü ve ağırlığı önce kayıt altına alınır. Bu üç veri elde edildiğinde raf tablası aralığı, ünite derinliği ve konsol takımı tercihi kendiliğinden netleşir.
Ölçü seçimi yalnızca genişlik ve derinlik kararından ibaret değildir. Çeliğin kalınlığı, ürün grubunun yüzeye bindirdiği yükü doğrudan karşılar. Raffar üretiminde arka perde sacı 0,50 milimetre, raf tablası sacı 0,60 milimetre kalınlıkla hazırlanır. Taşıyıcı tarafta konsol kolu 2 milimetre, ayak profili 1,80 milimetre kalınlıkla üretilir. Bu değerler, hangi grubun hangi kata planlanacağını değerlendirirken referans oluşturur.
Mağaza planı çizilmeden önce satılacak ürünler gruplara ayrılır. Kuru gıda, temizlik, kişisel bakım, atıştırmalık ve hırdavat grupları birbirinden farklı ambalaj yüksekliği taşır. Her grubun en uzun ambalajı ölçülür ve kat aralığı bu değere göre planlanır. Böylece tabla üzerinde ölü boşluk kalmaz, teşhir alanı hak ettiği ürüne ayrılır.
Ambalaj yüksekliği, iki raf tablası arasındaki mesafenin alt sınırını verir. Ürünün üst yüzeyi ile üstteki tabla arasında elin rahat girebileceği bir pay bırakılır. Bu pay dar kalırsa personel ürünü yatırarak yerleştirir ve teşhir düzeni bozulur. Pay gereğinden fazla verilirse kat sayısı düşer, aynı metrekarede daha az ürün sergilenir.
Şişelenmiş içecek ve deterjan bidonu gibi uzun ambalajlarda kat aralığı seyrek planlanır. Konserve, salça ve kutu ürünlerde ambalaj yüksekliği düşük olduğu için kat sayısı artırılabilir. Ayarlanabilir seviye yapısı, sezon değişiminde bu kurgunun yeniden düzenlenmesine imkan verir. Böylece tek bir ünite, yıl içinde birden fazla ürün grubuna hizmet edebilir.
| Ürün grubu | Ambalaj özelliği | Ölçü yaklaşımı |
| Kuru gıda | Kutu ve poşet, orta boy | Orta kat aralığı, sık kat kurgusu |
| İçecek ve deterjan | Uzun şişe ve bidon, ağır | Geniş kat aralığı, derin tabla, alt kat |
| Atıştırmalık | Hafif poşet, hacimli | Sık kat aralığı, sığ tabla yeterli |
| Hırdavat ve pil | Blister karton, küçük | Delikli pano ve kanca bölümü |
| Kağıt ürünleri | Hacimli koli, düşük ağırlık | Geniş kat aralığı, üst kat uygun |
Ürün grubu ağırlaştıkça taşıyıcı elemanların kesiti öne çıkar. Raffar üretimindeki market rafı kurgusunda raf tablası sacı 0,60 milimetre, arka perde sacı 0,50 milimetre kalınlıkla üretilir. Yükü ayağa aktaran konsol kolu 2 milimetre, dikey taşıyıcı olan ayak profili ise 1,80 milimetre kalınlıktadır. Kalınlıklar arasındaki bu fark, her elemanın üstlendiği göreve göre ortaya çıkar.
Arka perde sacı teşhire kapalı bir arka yüzey kazandırır ve ürünün geriye kaymasını engeller. Raf tablası sacı, ürünün doğrudan bastığı ve yükü konsol takımına aktardığı yüzeydir. Konsol takımı ile ayak profili ise yükü zemine ileten hattı kurar. Ağır grupları alta, hafif ambalajları üste planlamak bu hattın rahat çalışmasını destekler.
Blister ambalaj, ürünü karton zemine geçirilmiş şeffaf kapakla sunar ve genellikle asılarak teşhir edilir. Pil, adaptör, küçük hırdavat ve kırtasiye grupları çoğunlukla bu biçimde gelir. Bu gruplarda düz tabla yerine delikli pano ve kanca düzeni değerlendirilir. Aynı ünitede alt bölümde tabla, üst bölümde askılı teşhir birlikte planlanabilir.
Derinlik kararı, kolinin raf tablası üzerine tam oturmasıyla ilgilidir. Kolinin ön ya da arka kenarı boşta kalırsa yük dağılımı bozulur ve tabla zorlanır. Su, deterjan ve yem gibi ağır gruplarda daha derin tabla tercih edilir. Atıştırmalık, baharat ve küçük ambalajlı gruplarda sığ tabla çoğu zaman yeterli olur.
Derin tabla seçilirken müşteri tarafındaki geçiş alanı da hesaba katılır. Ünite derinleştikçe koridor daralır ve alışveriş arabasının manevrası zorlaşır. Mağaza metrekaresi sınırlıysa derinlik yerine kat sayısı üzerinden çözüm üretilir. Bu tercih, aynı zemin alanında daha fazla ürün grubunun sergilenmesini sağlar. Koridor rahat kaldığında müşteri reyon önünde daha uzun süre durabilir.
Bu adımlar tamamlandığında sipariş öncesinde ihtiyaç listesi netleşir. Hangi ünitede kaç kat olacağı, hangi bölümde konsol takımı yerine kanca kullanılacağı önceden bellidir. Ölçüler ürün grubu üzerinden alındığı için kurulum sonrasında düzeltme ihtiyacı azalır.
En yaygın hata, bütün mağazayı tek tip kat aralığıyla planlamaktır. İkinci hata, ambalaj yüksekliği ölçülmeden komşu işletmenin düzeninin taklit edilmesidir. Üçüncü hata ise ağır ürün gruplarının üst katlara çıkarılmasıdır. Ölçü kararları ürün grubu üzerinden verildiğinde bu sorunlar kurulumdan önce, planlama masasında çözülür.
Raf tablası, ürünün doğrudan bastığı ve yükü konsol takımına aktardığı yüzeydir. Raffar üretiminde tabla sacı 0,60 milimetre kalınlıkla hazırlanır. Yeterli kalınlık, tablanın orta bölgesinde zamanla oluşabilecek çökme eğilimini azaltır ve teşhir hattının düz görünmesini destekler. Ağır ürün gruplarının tabla yüzeyine yayılarak dizilmesi de önerilir.
Önce grubun en uzun ambalajı ölçülür. Bu ölçünün üzerine, personelin ürünü rahat yerleştirebilmesi için bir pay eklenir. Elde edilen değer kat aralığının alt sınırı olarak kabul edilir. Uzun ambalajlı içecek grupları seyrek, düşük ambalajlı konserve grupları ise daha sık kat kurgusuyla planlanabilir.
Blister ambalajlı ürünler asılarak sergilendiğinde daha görünür olur. Bu nedenle ünitenin bir bölümünde delikli pano ve kanca düzeni değerlendirilir. Aynı ünitede alt katlarda raf tablası, üst bölümde askı hattı birlikte planlanabilir. Böylece küçük ambalajlı pil, adaptör ve kırtasiye grupları düz tablada kaybolmaz.
Tedarikçi ambalajı değiştirdiğinde ünitenin tamamı yenilenmez. Ayarlanabilir seviye yapısı sayesinde ilgili katın yüksekliği yeni ambalaja göre kaydırılabilir. Değişiklik yalnızca o grubun bulunduğu bölümü ilgilendirir. Ünite genişliği ve derinliği aynı kaldığı sürece mevcut konsol takımı ve raf tablaları kullanılmaya devam edilebilir.
