İran’ın Hürmüz Boğazı’nı kapatma iddiaları petrol piyasalarını sarstı. Uzmanlar, piyasaların açılmasıyla ham petrol fiyatlarında yaşanacak artışı değerlendirdi.
İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere yönelik geçişleri durdurduğu iddiaları, küresel enerji piyasalarında endişeye yol açtı. Henüz resmi bir açıklama yapılmazken, uzmanlar piyasaların açılmasıyla petrol fiyatlarında 10 doların üzerinde bir artış bekliyor.
Uluslararası medyada yer alan haberlerde, İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun bölgedeki gemilere “Hiçbir geminin geçişine izin verilmiyor” şeklinde mesaj gönderdiği öne sürüldü. Bu iddialar üzerine bazı konteyner gemilerinin rotalarını değiştirerek geri döndüğü, bazılarının ise Körfez’de beklemeye geçtiği gözlemlendi.
Hürmüz Boğazı, dünya petrol ticaretinin can damarı olarak biliniyor. Günlük yaklaşık 20 milyon varil petrol ve petrol ürünü bu stratejik boğazdan geçiyor. Bu miktarın büyük bir bölümü, başta Çin olmak üzere Asya ülkelerine taşınıyor. Deniz yoluyla taşınan ham petrolün yaklaşık üçte biri bu kritik geçitten geçerek küresel pazarlara ulaşıyor.
Uzmanlar, Hürmüz Boğazı’ndaki olası bir kapanmanın küresel enerji piyasalarında ciddi fiyat dalgalanmalarına neden olabileceği konusunda uyarıyor. Washington Arap Körfez Ülkeleri Enstitüsü Misafir Öğretim Üyesi Kate Dourian, olası bir askeri çatışmanın piyasa dengelerini değiştireceğini ve ham petrol fiyatlarında önemli bir artışa yol açabileceğini belirtiyor.
George Mason Üniversitesi Öğretim Üyesi ve Enerji Uzmanı Umud Shokri, boğazın kapanması durumunda Brent petrol fiyatının başlangıçta yüzde 20 ila 50 arasında yükselebileceğini öngörüyor. Shokri, stratejik rezervlerin kullanılmasının piyasa şokunu kısmen azaltabileceğini, ancak panik alımları ve jeopolitik risk primini tamamen ortadan kaldıramayacağını vurguluyor.
Boğazın kapanmasıyla petrol ve LNG arzında yaşanacak kesintilerin, kısa vadede fiyatları 100-150 dolar bandına taşıyabileceği belirtiliyor. Bu durumun ABD’de benzin fiyatlarını ve enflasyon beklentilerini artırabileceği, tüketici harcamalarından sanayi ürünlerine kadar geniş bir yelpazede ekonomik baskılara yol açabileceği ifade ediliyor.
