Türkiye, küresel enerji krizinde yenilenebilir enerji kapasitesini artırarak enerji güvenliğini güçlendiriyor ve dışa bağımlılığını azaltıyor.
Türkiye, küresel enerji krizinin derinleştiği dönemde, Mart 2026’da yenilenebilir kaynaklardan 19,46 milyar kilovat-saat (kWh) elektrik üreterek tüm zamanların en yüksek seviyesine ulaştı. Bu rekor üretim, ülkenin enerji güvenliğini artırma ve dışa bağımlılığı azaltma stratejisinin önemli bir göstergesi oldu. Siyaset, Ekonomi ve Toplum Araştırmaları Vakfı (SETA) araştırmacısı Büşra Zeynep Özdemir, Türkiye’nin bu başarısının enerji politikaları açısından kritik olduğunu belirtti.
Dünya enerji sektörü, tedarik zinciri kırılmaları, jeopolitik gerilimler ve fosil yakıt fiyatlarındaki dalgalanmalarla zorlu bir süreçten geçiyor. Bu durum, ülkeleri enerji politikalarında maliyet odaklı yaklaşımlardan arz güvenliği ve bağımsızlık eksenine yöneltti. Türkiye, yerli ve yenilenebilir enerji kaynaklarından daha fazla yararlanarak bu küresel krize karşı önemli bir adım attı.
Türkiye’nin elektrik enerjisi kurulu gücünde son 25 yılda büyük bir dönüşüm yaşandı. 2002 yılında toplam kurulu güç 31.846 Megawatt (MW) iken, yenilenebilir kaynakların payı 12.305 MW seviyesindeydi. 2025 yılı sonunda toplam kurulu güç 122.519 MW’a, yenilenebilir kaynakların toplam kurulu gücü ise 76.281 MW’a yükseldi.
Mart 2026 itibarıyla Türkiye’nin elektrik kurulu gücü 125.078 MW’a ulaştı. Bu gücün yüzde 25,9’unu hidroelektrik, yüzde 21,2’sini güneş, yüzde 12’sini rüzgar ve yüzde 1,4’ünü jeotermal enerji oluşturdu. Özellikle rüzgar ve güneş enerjisi kurulu gücündeki artış dikkat çekti; güneş enerjisi 26.339 MW’a, rüzgar enerjisi ise 15.066 MW’a yükselerek toplamda yüzde 33’lük bir paya erişti.
Bu kapasite artışı, 2026 yılının ilk aylarında üretime de yansıdı. Mart ayında Türkiye, yenilenebilir kaynaklardan 19,46 milyar kWh elektrik üreterek rekor kırdı ve toplam elektrik üretiminin üçte ikisini bu kaynaklardan karşıladı. Hidroelektrik santraller (HES), toplam üretimin yüzde 35,4’ünü oluşturan 10,6 milyar kWh ile en güçlü katkıyı sağladı.
Hidroelektrik santraller, elektrik sisteminde dengeleyici rol oynayarak talep artışında devreye girebiliyor ve ithal yakıta dayalı üretim ihtiyacını azaltıyor. HES üretiminin güçlü seyri, doğal gaz santrallerine olan ihtiyacı düşürerek elektrik üretim maliyetlerini ve enerji ithalat faturasını olumlu etkiliyor. Ancak HES üretiminin yağış rejimine bağlı olması, iklim değişikliği risklerinin enerji planlamasında daha fazla dikkate alınmasını gerektiriyor.
Türkiye’nin yenilenebilir kaynaklı elektrik üretimindeki artış, ithal fosil yakıtlara olan bağımlılığı sınırlama açısından kritik önem taşıyor. Elektrik üretiminde doğal gazın payı yükseldiğinde ülke, küresel gaz fiyatlarındaki artışlara, LNG piyasasındaki sıkışmalara ve jeopolitik tedarik risklerine daha açık hale geliyor. Yenilenebilir kaynaklar ise bu kırılganlığı azaltan bir tampon görevi görüyor.
Yenilenebilir enerji, emisyon azaltımının yanı sıra, Türkiye gibi enerji talebi artan ve fosil yakıt tüketiminde dışa bağımlılığı yüksek ülkeler için stratejik bir araçtır. Bu kaynaklar, cari açığı sınırlıyor, elektrik üretim maliyetlerini dengeliyor ve kriz dönemlerinde arz güvenliğini güçlendiriyor. Bu nedenle yatırımlar yalnızca çevresel bir tercih değil, uzun vadeli enerji bağımsızlığı hedefinin temel unsurlarından biri olarak değerlendiriliyor.
2025 yılında elektrik üretiminin yüzde 33,6’sı kömürden, yüzde 23’ü doğal gazdan, yüzde 15,8’i hidrolik enerjiden, yüzde 10,9’u rüzgardan ve yüzde 10,5’i güneşten sağlandı. Bu dağılım, fosil yakıtların ağırlığının sürdüğünü ancak rüzgar, güneş ve hidroelektriğin sistemdeki payının belirleyici hale geldiğini gösteriyor. Türkiye’nin 2025’te 360.929 GWh ile rekor elektrik tüketimi ve 362.992 GWh ile rekor üretimi, artan talebi ortaya koyuyor.
Sanayide elektrifikasyon, elektrikli araçların yaygınlaşması, dijitalleşme ve veri merkezleri gibi yeni dinamikler, elektrik tüketiminin önümüzdeki dönemde daha da artacağını işaret ediyor. Türkiye, 2035 yılına kadar rüzgar ve güneş enerjisi kurulu gücünü toplam 120 bin MW seviyesine çıkarmayı hedefliyor. Deniz üstü rüzgar enerjisi, batarya ve enerji depolama alanlarındaki hedefler, yenilenebilir enerjinin dışa bağımlılığı azaltma ve makroekonomik istikrarı destekleme arayışının merkezine yerleştiğini gösteriyor.
