ABD Başkanı Trump’ın İran’a yönelik saldırıları askıya alma teklifi, Tahran ve Tel Aviv tarafından kabul edildi. Ancak bir füze saldırısı yaşandı.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı tamamen ve güvenli bir şekilde açması koşuluyla, İran’a yönelik bombardıman ve saldırıları iki hafta süreyle askıya almayı kabul ettiğini duyurdu. Bu şartlı ateşkes teklifi, Pakistan’ın arabuluculuğunda yürütülen yoğun görüşmelerin ardından İran Dini Lideri Mücteba Hamaney tarafından onaylandı. İsrail de ABD’nin duyurduğu bu ateşkese uyacağını bildirmesine rağmen, Trump’ın açıklamasının ardından İran’dan İsrail’e yeni bir balistik füze saldırısı düzenlendi. Kudüs ve İsrail’in orta kesimlerinde sirenler çalarken, saldırının can kaybına yol açıp açmadığı henüz bilinmiyor.
Başkan Trump, İran’dan 10 maddelik bir teklif aldıklarını ve bu teklifin müzakere için işe yarar bir temel oluşturduğuna inandığını belirtti. Geçmişteki çeşitli anlaşmazlık noktalarının neredeyse tamamında ABD ile İran’ın mutabık kaldığını ifade eden Trump, iki haftalık sürenin anlaşmanın tamamlanmasına ve hayata geçirilmesine imkan tanıyacağını söyledi.
İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, iki haftalık süre boyunca Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçişin, İran Silahlı Kuvvetleri ile koordinasyon sağlanarak ve teknik kısıtlamalar gözetilerek mümkün olacağını açıkladı. İran, ABD ile Pakistan’da yapılacak müzakerelerin 15 gün içinde sonuçlandırılmasını ve sahadaki zaferin siyasi alanda da tescillenmesini hedeflediklerini bildirdi.
Adı açıklanmayan bir Beyaz Saray yetkilisi, İsrail’in de ABD Başkanı Donald Trump’ın duyurduğu İran ile iki haftalık ateşkesin bir parçası olduğunu belirtti. Yetkili, İsrail’in müzakereler sürerken saldırıları askıya almayı kabul ettiğini kaydetti.
Pakistan Başbakanı Şehbaz Şerif, diplomasinin kendi seyrinde ilerlemesi için Başkan Trump’tan süreyi iki hafta uzatmasını rica etti. Pakistan, iyi niyet göstergesi olarak İran’dan Hürmüz Boğazı’nı iki hafta süreyle açmalarını talep etti ve tüm savaşan tarafların iki hafta boyunca her yerde ateşkesi gözetmelerini istedi. Üst düzey bir İranlı yetkili, Tahran’ın Pakistan’ın iki haftalık ateşkes talebini olumlu değerlendirdiğini söyledi.
Ateşkes görüşmelerindeki seyrin oldukça değişken olduğu görüldü. İran, bir süre önce ABD ile ateşkes görüşmelerini durdurduğunu ve Pakistan’a artık katılmayacağını bildirmişti. Ancak ardından Tehran Times gazetesi, ABD ile diplomatik ve dolaylı görüşme kanallarının kapalı olmadığını yazdı. Üst düzey bir ABD yetkilisi de İran ile doğrudan temasların devam ettiğini ve “olumlu” olduğunu belirtmişti.
ABD Başkanı Donald Trump, Amerikan Fox News kanalına telefonla bağlanarak İran’la yoğun görüşmeler yaptıklarını ve sonucu görmek için beklediklerini belirtti. İran’ın Pakistan Büyükelçisi Reza Amiri Moghadam ise ABD ile devam eden müzakerelerde kritik ve hassas aşamadan bir adım öteye geçildiğini ifade etti. Daha önce Beyaz Saray Sözcüsü Leavitt, Trump’ın Pakistan’ın İran ile ilgili önerisi hakkında bilgilendirildiğini ve bir yanıt vereceğini açıklamıştı.
ABD Başkan Yardımcısı James David Vance, İran’ın müzakerelerde pek hızlı olmadığını ancak olumlu ya da olumsuz yanıt vereceğinden emin olduklarını ifade etti. Pakistan Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Tahir Andrabi ise “45 günlük ateşkes teklifi ya da 15 maddelik bir anlaşma” gibi spesifik olaylar hakkında yorum yapmadıklarını, barış sürecinin devam ettiğini vurguladı.
Ateşkes müzakereleri öncesinde bölgede gerilim yüksek seyrederken, İran basını Erak’ta alüminyum üretim tesisi ile Mahşehr’deki Emir Kebir petrokimya tesislerinin saldırıya uğradığını bildirdi. İran ordusu, ABD ve müttefiklerinin altyapısına, onları yıllarca bölgenin petrol ve doğal gazından mahrum bırakacak bir darbe vuracakları tehdidinde bulunmuştu. İran medyası ayrıca, Suudi Arabistan, BAE ve Bahreyn’deki bazı köprülerin vurulacağını aktararak bu ülkelerdeki alanların askeri bölge ilan edildiğini duyurdu.
Kuveyt İçişleri Bakanlığı, önlem olarak vatandaşlarına ertesi sabah 6’ya kadar evden çıkmama uyarısı yaptı. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi, Rusya ve Çin’in veto haklarını kullanması nedeniyle Bahreyn’in Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına ilişkin taslak kararını kabul edemedi. Lübnan Sağlık Bakanlığı, İsrail saldırılarında yaşamını yitirenlerin sayısının 1530’a, yaralı sayısının ise 4 bin 812’ye ulaştığını duyurdu. İran basını, İsrail’in saldırı tehdidinin ardından ülke genelinde 4 köprünün ABD-İsrail’in hava saldırılarında vurulduğunu bildirdi.
İran İslam Devrim Muhafızları, ABD’nin “kırmızı çizgilerini” aşması halinde misillemesinin bölge sınırlarının ötesine uzayacağı uyarısında bulundu. İranlı üst düzey bir kaynak, durumun kontrolden çıkması halinde Tahran’ın müttefiklerinin de Babülmendep Boğazı’nı kapatma kararı alabileceğini belirterek, küresel enerji tedarikinde daha geniş çaplı bir kesintiye yol açabileceği endişesini dile getirdi.
Yorum Yap