AB liderleri, enerji fiyatlarındaki artışa karşı acil önlem paketi ve rekabet gücü planını onaylarken, Macaristan’ın Ukrayna kredisi vetosunu kınadı.
Avrupa Birliği (AB) liderleri, Brüksel’deki zirvede enerji fiyatlarındaki artışa karşı acil önlem paketini ve Birliğin rekabet gücünü artırmaya yönelik kapsamlı bir reform takvimini onayladı. Zirve sonrası yapılan açıklamalarda, özellikle Orta Doğu’daki krizin enerji arzı üzerindeki etkileri ve küresel fiyat dalgalanmaları ele alındı. Ayrıca, Macaristan’ın Ukrayna’ya yönelik 90 milyar avroluk kredi desteğine uyguladığı veto, liderler tarafından sert bir dille kınandı.
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ve Portekiz Başbakanı António Costa, zirvenin ardından düzenlenen basın toplantısında kararları kamuoyuna duyurdu. Costa, Birliğin rekabet gücünü artırmanın ekonomik büyüme, istihdam ve satın alma gücünü korumak için hayati önem taşıdığını vurguladı. Onaylanan plan, 2027 sonuna kadar AB pazarındaki en kritik 10 engeli ortadan kaldırmayı hedefliyor.
Costa, Avrupa genelinde iş gücü hareketliliğini artırmak amacıyla mesleki yeterliliklerin karşılıklı tanınmasını sağlayacaklarını belirtti. Yıl sonuna kadar, tüm şirketlerin tek pazar genelinde faaliyet göstermesine olanak tanıyacak tek bir düzenleyici çerçevenin onaylanması bekleniyor. Ayrıca sermaye piyasaları birliği ile tasarruf ve yatırım birliğini geliştirmeye yönelik adımlar atılacak.
AB Komisyonu Başkanı von der Leyen, Orta Doğu’daki savaşın Avrupa üzerindeki en doğrudan etkisinin enerji alanında görüldüğünü ifade etti. Küresel fiyat artışlarından etkilenen Avrupa’da, çatışma sürdükçe enerji fiyatlarının dalgalanmaya devam ettiğini kaydetti. Von der Leyen, Katar’daki gaz altyapısına yönelik saldırılar sonrasında gaz fiyatlarının yüzde 30 arttığını örnek gösterdi.
Alınacak enerji önlemlerinin geçici, hedefli ve duruma özel olmasının büyük önem taşıdığını belirten von der Leyen, mümkün olan yerlerde acil destek sağlayacaklarını duyurdu. Emisyon ticaret sisteminden finanse edilecek 30 milyar avroluk bir yatırım desteği oluşturmayı öneren von der Leyen, bu kaynakla karbonsuzlaşma projelerini finanse edeceklerini anlattı. Ayrıca, elektrik üzerindeki vergi oranlarını düşürmeyi ve elektriğin fosil yakıtlardan daha az vergilendirilmesini sağlamayı teklif edeceklerini açıkladı.
AB liderleri, 18 Aralık’ta oybirliğiyle Ukrayna’ya AB bütçesi garantisiyle desteklenen 90 milyar avroluk kredi verilmesi konusunda anlaşmıştı. Ancak Macaristan, Drujba petrol boru hattından akış sağlanana kadar bu krediyi veto edeceğini açıkladı. Costa, liderlerin Macaristan Başbakanı Viktor Orban’ın tutumunu açıkça kınadığını ve bir anlaşmanın bağlayıcı olduğunu vurguladığını belirtti.
Costa, “Hiç kimse AB kurumlarını şantajla yönlendiremez. Bu kararın uygulanması gerekiyor,” ifadelerini kullandı. Rusya’nın Drujba boru hattına yönelik 23 saldırısını ve Ukrayna’nın her seferinde hattı onarma çabalarını takdir eden Costa, Macaristan’ın bu tutumunun kabul edilemez olduğunu ve liderler tarafından açıkça kınandığını dile getirdi.
Von der Leyen, Orta Doğu’daki durumun son derece ciddi olduğunu ve bölgenin ötesinde büyük istikrarsızlığa yol açtığını kaydetti. Sivillerin korunması için gerilimin azaltılmasına ihtiyaç duyulduğunu vurgulayan von der Leyen, AB’nin bölgeye 450 milyon avronun üzerinde insani yardım açıkladığını belirtti. Krizin olası göç etkileri konusunda ise “Şimdiye kadar Avrupa’ya doğru göç hareketleri görmedik, ancak hazırlıklı olmalıyız. 2015’te olanların tekrarına izin vermeyeceğiz,” dedi.
