SIPRI raporu: Küresel askeri harcamalar 2025’te 2.9 trilyon dolarla rekor kırdı. Avrupa’da silahlanma %14 artarken, ABD harcamaları düştü.
Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü (SIPRI), 2025 yılına ilişkin küresel askeri harcamalar raporunu yayımladı. Rapora göre, devam eden savaşlar ve artan jeopolitik belirsizlikler nedeniyle küresel askeri harcamalar, 2025’te üst üste 11. kez artış göstererek 2 trilyon 887 milyar dolara ulaştı ve yeni bir rekor kırdı. Askeri harcamaların küresel Gayri Safi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı yüzde 2,5’e yükselerek 2009’dan bu yana en yüksek seviyeye çıktı.
2025 yılında en fazla askeri harcama yapan ilk beş ülke Amerika Birleşik Devletleri (ABD), Çin, Rusya, Almanya ve Hindistan oldu. Bu ülkelerin toplam harcamaları, dünya askeri harcamalarının yüzde 58’ini oluşturdu. Dünyanın en büyük askeri harcamasına sahip ülkesi olan ABD’nin harcamaları, 2025’te yüzde 7,5 azalarak 954 milyar dolara geriledi. Bu düşüşün ana nedeni olarak, Başkan Donald Trump döneminde Ukrayna’ya yönelik yeni mali askeri yardım paketlerinin onaylanmaması gösterildi.
SIPRI raporundaki uzmanlar, ABD harcamalarındaki bu düşüşün kısa ömürlü olacağını öngörüyor. ABD’yi takip eden Çin’in askeri harcamaları ise 2025’te yıllık yüzde 7,4 artışla 336 milyar dolara ulaştı. Çin’in harcamalarının GSYH’ye oranı yüzde 1,7 olarak kaydedildi. Bu, Çin ordusunun 2035 yılına kadar askeri modernizasyonu tamamlama hedefi doğrultusunda ilerlediğini ve son 10 yılda harcamaların yüzde 62 arttığını gösteriyor.
Rusya’nın askeri harcamaları geçen yıl yüzde 5,9 artışla 190 milyar dolar olarak gerçekleşti ve dünya üçüncülüğünü korudu. Türkiye’nin askeri harcamaları ise 2025’te bir önceki yıla göre yüzde 7,2 artarak 30 milyar dolara ulaştı. Bu artış, 2016 yılına kıyasla yüzde 94’lük bir yükselişi temsil ediyor. Raporda, Türkiye’nin savunma bütçesindeki artışın temel itici gücünün yerli silah sanayisine yapılan yatırımlar olduğu belirtildi.
Küresel askeri harcamalardaki artışın en büyük itici gücünün yüzde 14’lük yükselişle Avrupa olduğu vurgulandı. Avrupa’nın askeri harcamaları 2025’te 864 milyar dolara ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Bölge genelindeki harcamalar son 10 yılda yüzde 102 arttı. Bu artışın Rusya-Ukrayna Savaşı kaynaklı jeopolitik istikrarsızlık ve ABD’nin güvenlik garantilerine ilişkin belirsizlikten kaynaklandığı değerlendirildi.
Almanya’nın askeri harcamaları yüzde 24 artarak 114 milyar dolara yükseldi ve dünya dördüncülüğüne oturdu. Ukrayna’nın harcamaları ise 84,1 milyar dolarla GSYH’sinin yüzde 40’ına ulaştı. Asya ve Okyanusya bölgesindeki askeri harcamalar ise 2025’te yüzde 8,1 artarak 681 milyar dolara ulaştı. Orta Doğu, Güney ve Güneydoğu Asya ile Okyanusya’yı kapsayan tüm alt bölgelerde harcamalarda artış gözlendi.
SIPRI Askeri Harcamalar ve Silah Üretim Programı Kıdemli Araştırmacısı Xiao Liang, devletlerin krizlere silahlanma hamleleriyle yanıt verdiğini belirterek, küresel askeri harcamalardaki artışın 2026 ve sonrasında da devam etmesinin muhtemel olduğunu söyledi.
