Ortadoğu’daki jeopolitik gerilimler, İran’ın enerji arzına yönelik tehditleri ve yükselen petrol fiyatları, küresel borsalarda sert satışlara neden oldu.
Ortadoğu’daki jeopolitik gerilimler, özellikle İran’ın enerji arzına yönelik kısıtlama tehditleri ve Hürmüz Boğazı’nı kapalı tutma açıklaması, küresel piyasalarda büyük bir satış baskısı yarattı. Petrol fiyatları yükselişini sürdürürken, ABD, Avrupa ve Asya borsaları önemli değer kayıpları yaşadı. Yatırımcılar, çatışmanın potansiyel süresini yeniden değerlendirerek riskten kaçınma eğilimi gösterdi.
İran’ın Hürmüz Boğazı’nın kontrolünü elinde tuttuğunu ve ABD ile saldırının ortaklarına geçiş hakkı tanımayacağını bildirmesi risk algısını güçlendirdi. Uluslararası Enerji Ajansı’nın (IEA) stratejik petrol rezervini piyasaya sürme hamlesi dahi petrol fiyatlarındaki yükselişi ve piyasalardaki endişeleri azaltmaya yetmedi.
ABD Başkanı Donald Trump, ülkesinin dünyanın en büyük petrol üreticisi olduğunu ve petrol fiyatları yükseldiğinde çok para kazandıklarını belirtti. Ancak Trump, İran’ın nükleer silaha sahip olmasını ve Orta Doğu’yu yok etmesini engellemenin daha önemli olduğunu savundu. Ayrıca, ABD Merkez Bankası (Fed) Başkanı Jerome Powell’ın faiz oranlarını derhal düşürmesi gerektiğini ifade etti.
New York borsası, yükselen petrol fiyatlarının devam eden baskısıyla günü negatif tamamladı. Dow Jones endeksi yüzde 1,56, S&P 500 endeksi yüzde 1,52 ve Nasdaq endeksi yüzde 1,78 değer kaybetti. ABD Enerji Bakanı Chris Wright, petrol fiyatlarının varil başına 200 dolara çıkmasının olası olmadığını kaydetti.
Avrupa borsaları da Orta Doğu’daki jeopolitik gerilim, petrol fiyatlarındaki dalgalanma ve ABD’nin yeni ticaret incelemeleri başlatacağı endişeleriyle düşüşle kapandı. Almanya’nın önde gelen ekonomi enstitüleri, yayımladıkları bahar raporlarında enerji fiyatlarındaki yükselişin enflasyonu tırmandıracağı uyarısında bulundu. İngiltere, IEA’nın stratejik petrol rezervlerinden 13,5 milyon varili serbest bırakacağını duyurdu.
Asya borsalarına da satış baskısı taşındı. Bölgenin Orta Doğu’dan gelen petrol tedarikine yüksek bağımlılığı, uzun süreli bir kesintinin ekonomik faaliyetlerde aksamalara yol açacağı endişelerini artırdı. Güney Kore’nin nafta ihracatını kısıtladığına yönelik haberler ve Japon otomobil üreticisi Honda Motor’un yıllık zarar öngörüsü piyasaları olumsuz etkiledi.
Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi, küresel piyasaların aksine günü yüzde 0,65 değer kazanarak 13.286,12 puandan tamamladı. Dolar/TL ise bankalararası piyasanın açılışında yüzde 0,1 artışla 44,1900’dan işlem gördü. Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB) Para Politikası Kurulu, politika faizini yüzde 37’de sabit tuttu.
Makroekonomik veri tarafında, ABD’de ilk kez işsizlik maaşı başvurusunda bulunanların sayısı 213 bine düşerek beklentilerin hafif altında kaldı. ABD’nin dış ticaret açığı ocakta yüzde 25,3 azalışla 54,5 milyar dolara geriledi. Fed Denetimden Sorumlu Başkan Yardımcısı Michelle Bowman, bankaların sermaye gerekliliklerinde bazı düzenlemeler yapılacağının sinyalini verdi.
Analistler, bugün ABD’de büyüme verileri, Fed’in enflasyon göstergesi olarak takip ettiği Kişisel Tüketim Harcamaları (PCE) fiyat endeksi ve JOLTS açık iş sayısı başta olmak üzere yoğun veri gündeminin piyasalar tarafından yakından izleneceğini belirtti.
