Diş hekimliğinde çene kemiği sertliğine göre dört ayrı sınıfa ayrılırken, ağız ve diş sağlığı alanında hizmet veren Ekiz Clinic implant planlamasında kemiğin hacmi kadar yoğunluğunun da incelenmesi gerektiğine dikkat çekiyor.
Dört ayrı sınıfa ayrılan çene kemiği yapısında D1’den D4’e doğru gidildikçe sert doku azalarak implantın ilk tutunması zorlaşırken, planlama sürecinde kemiğin yalnızca miktarına değil yoğunluğuna da bakılıyor.
Diş hekimliği uygulamalarında çene kemiği, dıştaki sert kortikal tabaka ile içteki süngerimsi dokunun dengesine göre dörde ayrılıyor. Sınıf numarası yükseldikçe kemiğin yumuşama eğilimi artıyor. Genel anatomik dağılım şu şekilde özetleniyor:
Listelenen bölgeler genel anatomik eğilimi yansıtsa da aynı çenenin farklı noktalarında yoğunluk değişebiliyor. Bu nedenle hekimler değerlendirmeyi doğrudan implantın uygulanacağı nokta üzerinden yürütüyor. Klinik pratikte zayıf kemik tanımı ekseriyetle D3 ve D4 sınıflarını kapsıyor. Özellikle üst çene arka bölgede yoğunluk yetersizliğinin yanı sıra sinüs boşluğu nedeniyle dikey kemik yüksekliğinin azalması, buranın ayrı ele alınmasını zorunlu kılıyor.
Tedavi öncesinde uygulanan üç boyutlu tomografi tetkiki, kemiğin dikey yüksekliğini, enine genişliğini ve anatomik yapılara olan mesafesini net biçimde gösteriyor. Üst çenede sinüs tabanına, alt çenede ise sinir kanalına olan uzaklık yerleştirilebilecek implantın boyunu doğrudan sınırlıyor. Tomografi kesitleri kemik sertliği hakkında ön fikir verse de kesin yoğunluk değerlendirmesi cerrahi esnasında hekimin hissettiği mekanik dirençle tamamlanıyor.
Çekilen dişlerin yerinin uzun süre boş kalması bölgedeki kemik dokusunun erimesine ve hacim kaybının beklenenden yüksek çıkmasına yol açabiliyor. Genel sağlık geçmişinde yer alan sigara kullanımı, kan şekeri dengesi, osteoporoz tedavileri ve geçmişteki dişeti rahatsızlıkları da risk analizine dahil ediliyor. Hekimle yapılacak görüşmeye geçmiş tedavi kayıtları ve kullanılan ilaç listesiyle gidilmesi planlama doğruluğunu destekliyor. İmplant uygulamalarına dair genel bilgilere Ekiz Clinic platformu üzerinden ulaşılabiliyor.
Operasyon esnasında implantın kemiğe mekanik olarak tutunup hareketsiz kalması primer stabilite şeklinde adlandırılıyor. Yoğunluğu zayıf olan kemiklerde klasik yuva açma teknikleri bu mekanik kilitlenmeyi sağlayamadığında farklı yöntemler uygulanıyor:
Uygulanan bu yaklaşımların kanıt düzeyleri farklılık gösteriyor. Dar yuva yönteminin yerleştirme torkunu yükselttiğini gösteren sistematik derlemeler mevcut olsa da uzun dönemli veriler henüz sınırlı. Osseodensifikasyon yöntemini ele alan güncel derlemeler ilk tutunmada artış tespit etmekle birlikte çalışmaların kısa süreli olduğuna ve deney koşullarının değişkenliğine vurgu yapıyor. Bu sebeple yöntemlerin hiçbiri her duruma uygun tek seçenek kabul edilmiyor. Aşırı sıkı yuva hazırlığı kemikte yüksek basınca neden olabileceğinden yerleştirme kuvveti dengeli tutuluyor, yeterli direnç oluşmadığında implant dişeti altında bırakılarak üzerine yük gelmesi engelleniyor.
Sorunun yoğunluktan ziyade kemik hacmi olduğu tablolarda ise kemik artırma teknikleri ya da alternatif açılandırmalar gündeme geliyor. Üst çenede sinüs tabanı ile çene sırtı arasındaki mesafe daraldığında sinüs lifting ameliyatı yapılarak sinüs zarı yukarı kaldırılıyor ve açılan boşluğa kemik tozu konuluyor. Çene kemiğinin enine daraldığı durumlarda greftleme ile genişlik artırılırken, tam dişsizlik vakalarında mevcut kemikten maksimum oranda faydalanmak amacıyla implantlar açılı olarak yerleştirilebiliyor.
Kemik ile implantın biyolojik olarak bütünleşmesi zaman gerektiren bir süreç olduğu için düşük yoğunluklu kemiklerde iyileşme evresine temkinli yaklaşılıyor. Greftleme yapılan vakalarda kemik olgunlaşması beklendiği için süreç uzayabiliyor, implant bazen greftle aynı anda, bazen de bölgenin iyileşmesinin ardından uygulanıyor. Sürecin gidişatında sigaranın bırakılması, titiz ağız bakımı ve hekim kontrollerine sadık kalınması kritik pay taşıyor. Kesin tedavi planı hekimin klinik ve radyolojik tetkikleri sonucunda netleşiyor.
